Türkiye’de bağımlılıkla mücadelede önemli bir kilometre taşına ulaşılarak, Yeşilay Danışmanlık Merkezleri (YEDAM) aracılığıyla 2023 yılı boyunca toplam 552 bin danışmanlık hizmeti verildi. Bu büyük ölçekli çaba, tütün, alkol, madde, kumar ve teknoloji bağımlılıklarıyla yüzleşen bireylere ve onların ailelerine kapsamlı destek sunarak, iyileşme yolunda kritik bir rol oynadı.
Yeşilay’ın ülke genelindeki yaygın ve erişilebilir hizmet ağı sayesinde, bağımlılıkla mücadele alanında sağlanan destek, hem bireylerin bağımlılık zincirinden kurtulmalarına yardımcı oluyor hem de ailelerin bu süreçte karşılaştığı zorluklara çözüm odaklı yaklaşımlar geliştiriyor.
YEDAM’lar: Bağımlılıkla Mücadelenin Merkez Üssü
2023 verilerine göre, 81 ilde konumlandırılmış 105 Yeşilay Danışmanlık Merkezi (YEDAM), bağımlılıkla mücadelede öncü bir güç olarak sahada yer alıyor. Bu merkezler, sadece bağımlılığın doğrudan etkileriyle değil, aynı zamanda bağımlılıkla ilişkili ruhsal, sosyal ve psikolojik sorunlarla da başa çıkmak için kişiye özel, tamamen ücretsiz ve gizlilik esaslarına dayalı bir destek mekanizması sunuyor.
Çok Yönlü ve Kapsamlı Destek Yaklaşımı
YEDAM’lar, danışanlarına ve ailelerine geniş bir hizmet yelpazesi sunarak, bağımlılıkla mücadeleyi çok boyutlu bir perspektiften ele alıyor. Bu hizmetler arasında şunlar bulunmaktadır:
- Yüz Yüze Görüşmeler: Alanında uzman psikologlar ve sosyal hizmet uzmanları tarafından bireysel ve aile danışmanlığı seansları.
- Online ve Telefon Destekleri: Coğrafi engelleri ortadan kaldırarak, ihtiyaç duyan herkese hızlı ve kolay erişim imkanı.
- Sahada Destek Hizmetleri: Belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda bireylere doğrudan yerinde ulaşım ve müdahale.
- Bilgilendirme ve Farkındalık Çalışmaları: Toplumu bağımlılık türleri, riskleri ve korunma yolları hakkında bilinçlendirme faaliyetleri.
- Sosyal Uyum ve Rehabilitasyon Programları: Bağımlılık geçmişi olan bireylerin topluma yeniden sağlıklı bir şekilde entegrasyonunu sağlamaya yönelik destekler.
Bu hizmetler, bağımlılıktan kurtulmak isteyen bireylerin günlük yaşama adaptasyonunu kolaylaştırmayı, eğitim ve iş hayatlarına yeniden uyum sağlamalarına destek olmayı ve sosyal çevreleriyle olumlu ilişkiler kurmalarını teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, bağımlılıkla ilgili önyargıları ve damgalanmayı ortadan kaldırmak da bu çabaların önemli bir parçasıdır.
Her Tür Bağımlılığa Özel Yaklaşım
Yeşilay, mücadelesini beş ana bağımlılık türüne odaklayarak her birine özgü stratejiler geliştirmektedir:
- Tütün Bağımlılığı: Sigara ve diğer tütün ürünlerinin bırakılmasına yönelik bilimsel temelli destekler.
- Alkol Bağımlılığı: Alkol kullanımını kontrol altına alma ve bırakma süreçlerinde psikososyal danışmanlık.
- Madde Bağımlılığı: Uyuşturucu maddelerden arınma ve sonrasında sağlıklı bir yaşam sürdürme konularında kapsamlı destek.
- Kumar Bağımlılığı: Patolojik kumar oynama davranışının yönetimi, durdurulması ve yol açtığı sorunların giderilmesi.
- Teknoloji Bağımlılığı: Aşırı internet, oyun ve sosyal medya kullanımının yol açtığı sorunların ele alınması ve dengeli kullanım alışkanlıklarının kazandırılması.
Uzmanlar, bağımlılığın yalnızca bireyi değil, tüm aile sistemini derinden etkileyen bir sorun olduğunu vurgulayarak, ailelere yönelik verilen psikososyal desteğin iyileşme sürecindeki hayati rolünü belirtiyor. YEDAM’lar bu doğrultuda, ailelere yönelik bilgilendirme ve destek hizmetlerini aralıksız sürdürmektedir.
Yeşilay’ın bağımlılıkla mücadeledeki bu kararlı ve yaygın hizmet anlayışı, Türkiye’de daha sağlıklı, bilinçli ve bağımlılıklardan uzak bir toplum inşa etme vizyonuna önemli katkılar sağlamaya devam etmektedir.