İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, devam eden Gazze Şeridi savaşının ardından bölgede Yahudi yerleşim birimleri kurulması ve Filistinlilerin “gönüllü göçü” için yeni bir çağrıda bulundu. Kudüs’te düzenlenen bir konferansta konuşan Smotrich’in bu açıklamaları, uluslararası toplum ve Birleşik Devletler’in sert tepkisiyle karşılanan daha önceki benzer çıkışlarının bir devamı niteliğinde.
Smotrich’in ifadeleri, İsrail hükümetindeki aşırı sağcı unsurların Gazze’nin geleceğine dair tartışmalı vizyonunu bir kez daha gündeme taşıdı. Uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul edilen bu tür yerleşim faaliyetleri ve zorla yerinden etme çağrıları, hem bölgesel gerilimi artırma hem de kalıcı barış umutlarını zedeleme potansiyeli taşıyor.
Gazze’ye Yerleşim ve “Gönüllü Göç” Planı
Kudüs’te “Gazze Şeridi’nde Yerleşim: Eylem Zamanı” başlığı altında düzenlenen konferans, İsrail hükümetinden bakanlar ve Knesset üyelerinin katılımıyla gerçekleşti. Maliye Bakanı Smotrich, burada yaptığı konuşmada, Gazze’deki savaşın “tarihi bir fırsat” sunduğunu ve bu fırsatın değerlendirilerek bölgeye Yahudi yerleşimcilerin dönüşünün sağlanması gerektiğini savundu.
Smotrich, Gazze Şeridi’ndeki Filistinlilerin “gönüllü göçünü” teşvik etme fikrini de yineledi. Bu kavram, daha önce de İsrailli aşırı sağcı politikacılar tarafından gündeme getirilmiş ve Birleşmiş Milletler dahil olmak üzere uluslararası kuruluşlar tarafından zorla yerinden etme olarak nitelendirilerek şiddetle kınanmıştı. Bakan, 2005 yılında İsrail’in tek taraflı çekilme kararıyla boşaltılan Gush Katif (Guş Katif) Yahudi yerleşim birimlerine atıfta bulunarak, bu topraklara yeniden dönüşün stratejik bir gereklilik olduğunu belirtti.
Batı Şeria Vurgusu ve Uluslararası Tepkiler
Bezalel Smotrich, Gazze’ye yönelik iddialı planlarının yanı sıra, Batı Şeria’daki İsrail yerleşim birimlerinin genişletilmesinin “varoluşsal bir mesele” olduğunu vurguladı. Uluslararası hukuka göre, İsrail’in 1967’den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria ve Doğu Kudüs’teki tüm yerleşim birimleri yasa dışı kabul ediliyor. Bu durum, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları ve birçok ülkenin diplomatik duruşuyla desteklenmektedir.
Bakan Smotrich’in bu açıklamaları, başta Birleşik Devletler olmak üzere uluslararası kamuoyundan sert eleştirilerle karşılaştı. ABD, daha önce de Smotrich ve diğer İsrailli yetkililerin Gazze’den Filistinlilerin çıkarılması ve bölgeye yerleşimcilerin dönmesi yönündeki çağrılarına kesinlikle karşı çıktığını belirtmişti. Uluslararası hukuka aykırı bulunan bu tür eylem ve söylemlerin, bölgedeki çözüm çabalarını baltaladığı ve gerilimi tırmandırdığı sıkça dile getiriliyor.
Diğer Bakanlardan Destek
Konferansta Smotrich’e destek veren isimler arasında Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir de yer aldı. Ben-Gvir ve diğer bazı aşırı sağcı Knesset üyeleri de Gazze’de Yahudi yerleşimlerinin yeniden kurulması fikrine sıcak bakıyor. Bu durum, İsrail hükümeti içinde Gazze’nin geleceğine dair derin görüş ayrılıklarını ve aşırı sağcı kanadın etkisini gözler önüne seriyor.
Smotrich, daha önce Ocak ayında da benzer bir açıklama yapmış, Gazze’deki Filistinlilerin “gönüllü göçü” ve yerleşimcilerin geri dönüşü çağrısında bulunmuştu. Bu tekrar eden söylemler, mevcut çatışma ortamında Gazze’nin demografik ve siyasi yapısında kalıcı değişiklikler yaratma arzusunu yansıtıyor.