İsrail hükümeti, uluslararası tepkilere rağmen Batı Şeria’da Filistinlilere ait topraklara el koyma politikasını derinleştiren kritik bir karara imza attı. Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki Güvenlik Kabinesi, Filistin topraklarında daha önce yasa dışı kabul edilen dokuz İsrail yerleşim birimine yasal statü kazandırma ve mevcut yerleşimlerde 10.000 yeni konut inşa etme planını onayladı. Bu hamle, bölgedeki gerilimi daha da tırmandırarak uluslararası toplumdan sert eleştirilere neden oldu.
Karar, Doğu Kudüs’te yaşanan son saldırılara misilleme olarak Pazar günü, 12 Şubat tarihinde yapılan Güvenlik Kabinesi toplantısında alındı. İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, bu adımı “iyi bir başlangıç ancak yeterli değil” olarak nitelendirerek, daha fazla yerleşim faaliyetinin önünü açma çağrısında bulundu.
Uluslararası Tepkiler ve Filistin’in Sert Kınaması
Filistin Yönetimi, İsrail’in bu kararını “açık savaş ilanı” olarak değerlendirerek sert bir dille kınadı. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın sözcüsü Nabil Abu Rudeineh, kararın “tüm uluslararası hukuka ve kararlara meydan okuduğunu” belirtti ve Filistin tarafının Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne başvuracağını açıkladı.
Amerika Birleşik Devletleri’nden Hayal Kırıklığı
Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı, İsrail’in bu adımlarından “derin hayal kırıklığı duyduğunu” ifade etti. Bakanlık sözcüsü, bu tek taraflı eylemlerin gerilimi artırdığını ve iki devletli çözüm olasılığını zayıflattığını vurguladı. Benzer şekilde, Birleşik Krallık da karardan “endişe duyduğunu” bildirerek İsrail’i yasa dışı yerleşim faaliyetlerini durdurmaya çağırdı.
Avrupa ve BM’den Ortak Çağrı
Avrupa Birliği, İsrail’in yerleşim politikalarının uluslararası hukuka göre yasa dışı olduğunu yineleyerek kararı kınadı. Fransa ve Almanya da ortak bir açıklama yaparak İsrail’e bu kararı geri çekme çağrısında bulundu. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de gelişmeleri “derin endişe” ile takip ettiğini dile getirdi.
Yerleşim Politikalarının Arka Planı
İsrail, 1967 Arap-İsrail Savaşı’ndan bu yana Batı Şeria ve Doğu Kudüs’ü işgal altında tutuyor. Uluslararası hukuka göre, İsrail’in bu bölgelerde kurduğu tüm yerleşim birimleri yasa dışı kabul ediliyor. Ancak İsrail kendi iç hukukunda “yetkili” ve “yetkisiz” yerleşim birimleri ayrımı yapıyor. Onaylanan dokuz yerleşim birimi, İsrail’in kendi yasalarına göre bile daha önce “yetkisiz” sayılan ve zaman zaman yıkım kararları alınan noktalar arasındaydı.
Bu son kararla, İsrail hükümeti kendi iç hukukundaki bu ayrımı ortadan kaldırarak bu yerleşimleri resmen tanımış oldu. Batı Şeria ve Doğu Kudüs’teki İsrailli yerleşimci sayısı halihazırda 700.000’i aşmış durumda. Filistinliler, İsrail’in bu tür adımlarının iki devletli çözüm çabalarını baltaladığını ve kendi devlet kurma hayallerini imkansız hale getirdiğini savunuyor.