Rusya, Ukrayna ile olası bir barış anlaşması konusunda kendi şartlarından taviz vermeyeceğinin altını çizdi. Moskova’dan yapılan açıklamada, “sahadaki yeni gerçekleri” tanımayan bir barış anlaşmasının kabul edilemez olduğu vurgulandı. Bu açıklama, iki ülke arasındaki çatışmanın diplomatik çözüm arayışlarındaki derin uçurumu bir kez daha gözler önüne serdi.
Rusya Devlet Duması Savunma Komitesi Başkanı Andrey Kartapolov, Pravda.ru’ya verdiği röportajda, Rusya’nın Ukrayna ile “kabul edilemez” koşullar altında herhangi bir anlaşmaya imza atmayacağını kesin bir dille belirtti. Kartapolov’a göre, gelecekteki herhangi bir barış anlaşması, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından daha önce ana hatları çizilen ilkelere sıkı sıkıya bağlı kalmak zorundadır.
Moskova’nın Kırmızı Çizgileri: ‘Yeni Gerçekler’ ve Güvenlik Talepleri
Kartapolov’un işaret ettiği “Putin ilkeleri” arasında en merkezi maddelerden biri, sahadaki “oluşan yeni gerçeklerin” yani Rusya’nın Ukrayna’da kontrol altına aldığı ve ilhak ettiğini iddia ettiği bölgelerin statüsünün tanınmasıdır. Bu, Luhansk, Donetsk, Zaporijya ve Herson bölgelerini kapsayan ve uluslararası hukukta tanınmayan ilhakları içeren kritik bir taleptir.
Rus yetkili, Moskova’nın müzakerelere kapıyı kapatmadığını ancak bu görüşmelerin “adil” olması ve Rusya’nın ulusal güvenlik çıkarlarını eksiksiz bir şekilde dikkate alması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, Ukrayna’nın “tarafsızlığı” ve “denazifikasyonu” gibi Rusya’nın savaşın başlangıcından bu yana dile getirdiği diğer koşullar da anlaşmanın temel unsurları arasında yer almayı sürdürüyor.
Geçmiş Müzakere Çabaları ve Mevcut Durum
Rusya Federasyonu, Ukrayna ile devam eden çatışmayı sonlandırmak için müzakerelere hazır olduğunu defalarca beyan etmişti. Ancak Ukrayna, özellikle Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’nin liderliğinde, Rusya Devlet Başkanı Putin ile doğrudan müzakere masasına oturmayı reddetmişti. Kiev, müzakereler için Rus güçlerinin 1991 sınırlarına çekilmesi ve Ukrayna’nın toprak bütünlüğünün tamamen restore edilmesi gibi şartlar koşuyor.
Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov da Mayıs 2024’te yaptığı bir açıklamada, çatışmanın tek çözüm yolunun müzakereler olduğunu belirtmiş, ancak bu müzakerelerin “mevcut gerçekleri” dikkate alması gerektiğini vurgulamıştı. Bu, Rusya’nın ilhak ettiği topraklar konusunda geri adım atmayacağına dair kararlı duruşunun bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Barış Sürecindeki Çıkmaz ve Uluslararası Hukuk
Rusya’nın “yeni gerçekler” olarak adlandırdığı ve uluslararası toplumun büyük ölçüde yasadışı kabul ettiği toprak ilhaklarını bir ön koşul olarak ileri sürmesi, barış görüşmeleri önündeki en büyük engellerden biri olmayı sürdürüyor. Ukrayna ve Batılı müttefikleri, bu ilhakları asla tanımayacaklarını açıkça belirtmişlerdir. Bu durum, diplomatik yollarla bir çözüm bulunmasını oldukça zorlaştırmakta ve çatışmanın süresiz bir şekilde uzaması riskini artırmaktadır.
Andrey Kartapolov’un açıklamaları, Moskova’nın Ukrayna’daki askeri operasyonlarının sonuçlarını kalıcılaştırma ve bu sonuçları gelecekteki herhangi bir barış anlaşmasının temeli haline getirme niyetini bir kez daha teyit etmektedir. Bu katı duruş, her iki tarafın da pozisyonlarında büyük bir esneklik göstermeden gerçek bir ilerlemenin sağlanmasının ne kadar güç olduğunu ortaya koymaktadır.